Puffin – november 2006

Laat ze vrij

Justitie gijzelt twee vakgenoten van me, omdat ze weigeren te vertellen wie hun bron binnen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is die staatsgeheimen heeft gelekt. Het gaat om Bart Mos en Joost de Haas, werkzaam voor de Telegraaf. De gijzeling geschiedt in opdracht van de onderzoeksrechter of rechter-commissaris.
Kees Lunshof, hoofdredactie Telegraaf, heeft groot gelijk als hij de gijzeling een grof schandaal noemt. Het gijzelingsmiddel wordt oneigenlijk gebruikt. Journalisten moeten hun bronnen kunnen beschermen als daartoe aanleiding is. En die aanleiding is er, gelet op het grove geschut waarmee Justitie achter het lek probeert te komen. De journalisten kunnen niet anders dan zwijgen. Dat hebben ze hun bron immers beloofd. Ze zouden ongeloofwaardig worden als ze door een nachtje cel hun mond zouden opendoen. De gijzeling is een ernstige aantasting van de persvrijheid in Nederland.
De beroepsorganisatie NVJ, het Genootschap van Hoofdredacteuren en de Telegraaf moeten er alles aan doen de twee collega's vrij te krijgen, zonder uiteraard de bronnen vrij te geven. Maar in ieder geval de NVJ kennende, twijfel ik niet aan de inzet hiervoor.
LAAT ZE VRIJ!
Hieronder het persbericht dat de NVJ heeft uitgegeven:
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren maken ernstig bezwaar tegen de gijzeling van de Telegraafjournalisten Bart Mos en Joost de Haas, hedenmiddag afgekondigd door de Rechtbank te Den Haag.
Mos en De Haas weigerden de rechter-commissaris te vertellen van wie ze geheime informatie heeft ontvangen in de strafzaak tegen voormalig geheim agent Paul H., die ervan wordt verdacht staatsgeheime dossiers van de inlichtingendienst AIVD te hebben gelekt naar de onderwereld. De journalisten Bart Mos en Joost de Haas deden hierover in januari 2006 verslag in de Telegraaf. De rechter-commissaris hanteert het dwangmiddel om langs deze weg informatie te verkrijgen over door Bart Mos gebruikte bronnen.
Het door de rechter-commissaris gehanteerde dwangmiddel staat in de visie van de NVJ en GvH in geen verhouding tot het beoogde doel, het verkrijgen van broninformatie van een journalist in de uitoefening van zijn werk. Als een journalist afspraken rond de geheimhouding van zijn bronnen niet meer zou kunnen nakomen, dan zouden daarmee zijn informatiebronnen op den duur uitdrogen. Daarmee is de persvrijheid rechtstreeks in het geding. Een ongehinderde informatiestroom is van groot maatschappelijk belang. Immers, juist bij het aan het licht brengen van de meest ernstige maatschappelijke misstanden, zal de journalistiek afhankelijk zijn van anonieme bronnen. Het door de RC gekozen dwangmiddel van gijzeling om langs deze weg achter bronnen te komen, achten wij dan ook schadelijk voor het functioneren van de pers en voor de positie van de heer Mos in het bijzonder. NVJ, GvH en de hoofdredactie van de Telegraaf hebben protest aangetekend tegen de gijzeling. Een beroep bij de Raadkamer om de gijzeling ongedaan te maken zal zo spoedig mogelijk worden aangetekend.

Ajax

De titel zal je de wenkbrauwen doen fronsen, maar weest gerust, ik ben niet naar het voetballen geweest. Je kent me toch? De titel slaat op de Griekse oorlogsveteraan (gevochten bij Troje) van die naam. Gelukkig wat ingelezen, zodat de namen van Ajax, de godin Athena, Odysseus (oorlogsveteraan) en Agamemnoom (aanvoerder van de Griekse legers) niet meer vreemd klinken.
Ajax is een stuk dat zo’n 2,5 eeuw geleden is geschreven door Sophocles. Het Noord Nederlands Toneel (NNT) brengt dit oude verhaal in een moderne setting, die van de oorlog in Bosnië, Libanon en Rwanda. Ajax, Odysseys en Agamemnoom zijn verkleed als Nederlandse soldaten/officieren. Ajax leidt – net als veteranen van nu – aan het post traumatisch stress syndroom (PTSS), al heet het in het werk van Sophacles dat Ajax aan waanzin ten onder gaat. Van de site: Getraumatiseerd door de gewelddadige dood van Achilles, zijn beste vriend, draait Ajax aan het einde van de Trojaanse Oorlog volledig door. Hij voelt zich door de legerleiders zo in de steek gelaten dat hij hen wil vermoorden. Om dat te voorkomen maakt de godin Athena Ajax voor één nacht krankzinnig, waarna hij niet zijn medestrijders, maar een kudde schapen afslacht. Als hij -badend in het schapebloed- weer tot zichzelf komt, is deze schande teveel voor hem. Ajax pleegt zelfmoord. Boeiend om te zien hoe er eigenlijk in 2,5 eeuw niets is veranderd. Een meeslepend spel (met als figuranten enkele echte veteranen) dat gelukkig is opgevoerd zonder een hinderlijke drankpauze.
Veel scholieren in de zaal en dat maakt me altijd een beetje moedeloos. Het zal wel onrustig zijn. Maar nee. Leerlingen van het Coornhert Gymnasium; Ze zijn doodstil. Een compliment in hun richting. En misschien vinden ze een toneelvoorstelling wel zo mooi, dat ze later nog eens naar een stuk gaan kijken. Er is nog hoop voor het Nederlands toneel! Maar het grootste compliment is natuurlijk aan de spelers, die een bijzonder prachtige tragedie op de planken hebben gezet.

Studentensoos

Niet gedacht nog eens het glas te heffen in een studentensociëteit. Maar vandaag is dat dan gebeurd in Utrecht. Maar wel om een bijzondere reden. Nichtje P. (dochter van broer H en schoonzus G) is in het huwelijk getreden met haar Limburgse vriend – al vijf jaar - R. Het stel woont in Utrecht, vandaar dat de feestelijkheden in de Domstad waren. De huwelijksvoltrekking in het Werftheater aan de Oudegracht en het diner en feest dus in de sociëteit Geele Kasteel aan het Janskerkhof. Leuke dag met heel veel mensen. Maar ja, ik moest wel met de auto terug, dus het is bij een glas champagne en anderhalf glas witte wijn gebleven. Netjes voor mijn doen hè?

Othello bis

Voor de tweede keer in een paar jaar tijd Othello van William Shakespeare gezien. Een coproductie van Annette Speelt en Het Nationale Toneel. Een spel vol liefde en jaloezie, zoals vaker bij Shakespeare: de Moor Othello (opgeklommen van slaaf tot gevierd militair) kan het niet verkroppen dat zijn vrouw en senatorsdochter Desdemona het misschien met een ander doet. De intrigant Jago stookt het vuurtje vaak op.
Een totaal andere produktie dan de vorige keer, maar dat komt vooral door het decor dat modern is, met rijen gestapelde zeecontainers in een ECT-achtige omgeving. Al herinner ik het me niet meer: de vertaling moet gelijk zijn aan die eerdere voorstelling door Toneelgroep Amsterdam, want de tekst van toen is gebruikt, lees ik in een recensie van De Volkskrant. Hoe dan ook was het heerlijk om weer een goedbezochte Shakespeare voorstelling mee te maken. En er was natuurlijk de mooie Anniek Pheifer als Desdemona.

Reünie Breepleinkerk

Het 75-jarig bestaan van de Breepleinkerk in Rotterdam is vandaag gevierd met een reünie. Ook mijn vader (die er tweede helft jaren vijftig koster is geweest) heeft er genoten. Vooraf wist hij niet zeker wat hij daar moest doen. ,,Ik ken er niemand meer. Al die mensen van mijn tijd zijn allang dood…’’ Eenmaal binnen was het een feest der herkenning. Ook al is de kerk na zijn vertrek nog eens grondig gemoderniseerd, veel was herkenbaar. Een zoon van een andere kosten kwam met hem praten over die verrekte stookketel van toen, een andere bezoeker herinnerde hem er aan dat hij altijd op de gaanderij zat te donderjagen onder de kerkdienst en dat mijn vader hem dan tot rust kwam manen, enzovoorts. En er waren nog kennissen uit zijn tijd in leven en op de reünie. Kortom, het was leuk om toch in die oude kerk (waar in de aanpalende kosterswoning mijn wiegje eens stond) te zijn deze dag met mijn vader, zus en broer.

Breepleinkerk

Dit huis van hout en steen, dat lang
de stormen heeft doorstaan
waar nog de wolk gebeden hangt
van wie zijn voorgegaan

dit huis dat alle sporen draagt
van wie maar mensen zijn

(Tussentijds, lied 1 vers 2, 3a)

Vanochtend in Rotterdam de jubileumdienst bijgewoond van de 75 jaar bestaande Breepleinkerk, de kerk ‘op Zuid’ waar in 1957 mijn wiegje stond. Mijn vader was koster van die kerk en ons huis stond tegen de kerk aan geplakt. ‘k Was drie, toen we naar Gouda verhuisden, dus ik heb niets met die kerk. Wel leuk was het om na afloop van de dienst even met mijn dus de kosterswoning te betreden en het kamertje te zien waar mijn wiegje stond.
Volgende week is de reünie van de kerk. Daar ga ik met mijn vader heen. ‘k Hoop dat hij nog wat bekende gezichten tegenkomt.
Bovenstaand lied is afkomstig uit de liturgie van de dienst van heden.

Kabelkrant

Na bijna 25 jaar is mijn krant gestopt met het samenstellen van een kabelkrant. Het tv-product was niet ons eigendom, maar is een niet-commerciële activiteit van de kabelstichting Rekam en sinds kort formeel van de lokale omroep. Ingewikkeld werk was het nooit; er werd geput uit het bestand aan artikelen voor de ‘papieren krant’. En sinds de komst van de computer was het ook in tijd niet veel werk. Na de fusie van een aantal kranten, waaronder de mijne, heeft de hoofdredactie besloten de medewerking aan de kabelkrant te staken. Het nieuwe bedrijf wil zich volledig richten op de papieren krant en de website. Mij lijkt het niet verstandig. Je haalt er nu een concurrent bij. Je kunt in berichten niet meer verwijzen naar de papieren krant (Dat deed ik heel vaak, zo van ’Het complete verhaal staat vandaag te lezen in…’ En elk bericht werd voorzien van het logo van de krant. Gratis reclame dus.
Vandaag is de eerste dag dat ik geen ‘berichten’ meer doorstuur. Een gekke gewaarwording. Benieuwd hoe de Kabelkrant er nu uitziet…